Błonnik
Składniki odżywcze | 31 10 2009
Błonnik jest składnikiem roślinnych produktów spożywczych, którego ludzki organizm nie jest w stanie strawić. Jako, że nasze enzymy nie są w stanie rozłożyć tych substancji, wydalane zostają wraz z kałem. Jako źródło odżywcze, błonnik nie dostarcza energii ani budulca, nie posiada również wartości kalorycznej. Błonnik zbudowany jest z substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemiceluloza, pektyna) i niepolisacharydowym (lignina).
Pomimo, że organizm ludzki nie trawi błonnika, okazuje się, że pełni dla zdrowia człowieka bardzo ważne funkcje i powinien być ważnym elementem codziennego odżywiania.
Działanie błonnika
Generalnie możemy podzielić błonnik na rozpuszczalny i nierozpuszczalny.
- Błonnik rozpuszczalny, np. pektyna, występuje najczęściej w owocach i owsie. W jelicie grubym wiąże się z sokami jelitowymi, po czym zostaje wydalony. W celu tworzenia nowych soków jelitowych, organizm wykorzystuje cholesterol, którego poziom we krwi, wraz częstotliwością produkowania soków jelitowych odpowiednio maleje. Błonnik rozpuszczalny odgrywa bardzo ważną rolę w odżywianiu chorych na cukrzycę – po spożyciu hamuje on przyrost poziomu cukru we krwi.
- Błonnik nierozpuszczalny, jak np. lignina czy celuloza znajdziemy głównie w górnych warstwach zbóż, czyli w produktach zbożowych. W jelicie grubym wiąże się z wodą i pęcznieje. Dodatkowo tworzy podstawę odżywczą dla bakterii jelitowych, które mogą się w ten sposób rozmnażać i wytwarzać duże ilości produktów przemiany materii. W ten sposób jelito się napełnia, co powoduje zarazem jego ruch. Dieta bogata w błonnik reguluje prace przewodu trawiennego i obniża ryzyko zachorowania na raka jelita.
Negatywne działanie błonnika może polegać na blokadzie przyjmowania przez organizm składników mineralnych. Ten, kto odżywia się produktami zbożowymi jest jednak doskonale zaopatrzony w składniki mineralne. Jedynie przyjmowanie wyizolowanego błonnika w dużych ilościach może powodować problemy w gospodarowaniu substancjami mineralnymi.
Produkty bogate w błonnik
Z badań wynika, że generalnie spożywamy za mało błonnika. Odżywiamy się produktami z oczyszczonej mąki pszennej a do tego spożywamy mało owoców i produktów pełnoziarnistych. Zaleca się dziennie dawkę 18 -20 g błonnika.
Aby pokryć dzienną rację błonnika, należy wkomponować w dzienny jadłospis produkty bogate w błonnik. Siemię lniane, chleb razowy, groszek, fasola, kiełki, brukselka ale i makaron z pełnego ziarna, chleb owocowy czy jagody są doskonałym źródłem tego ważnego składnika odżywczego.
30g błonnika znajdziemy np. w 350 g chleba razowego. Zjadając dziennie dwa razy owoce, możliwie ze skórką, porcję sałatki około 75g i około 200 g warzyw, pokrywamy dzienne zapotrzebowanie na błonnik.
Przechodząc na odżywianie bogate w błonnik, musimy się liczyć z przestrojeniem jelita grubego, w wyniku czego może dochodzić do wzdęć i gazów. Aby uniknąć tego typu problemów, powinno się wprowadzać wszelkie zmiany stopniowo i z umiarem.
